Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Yüzügüllü karakuş Y. (Yürütücü), Kale bakır E. , Deveci A., Aksoy Ö. , Varol N.
Dünyada görülme sıklığı en yüksek kanser türlerinden biri olan meme kanserinin oksidatif stres kaynaklı serbest radikaller ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Serbest radikallerin zararlı etkilerinden korunmada rol alan antioksidanlar, güçlü antikanser terapötikleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde tedavide kullanılan kemoterapi ilaçlarının insan vücudu üzerindeki zararlı yan etkileri dikkate alındığında doğal antioksidanlar umut vadeden antikanser bileşikleri arasındadır. Endojen kaynaklı antioksidanlardan katalaz enzimi hücre ömrünü etkileyen antioksidan enzimlerden biridir. Buradan yola çıkarak, bu projede meme kanseri (MCF-7) hücre hattında potansiyel terapötik bir molekül olarak Mycothermus thermophilus tarafından üretilen çift aktiviteye sahip katalaz-fenol oksidaz (catalase-phenol oxidase, CATPO) enziminin tek başına ve CATPO varlığında antioksidan kapasitesinin arttığı belirlenmiş olan fenolik bileşiklerden kafeik asit (CA) ve katekol (CC) ile olan kombin sitotoksik (WST-1 analizi), genotoksik (COMET ve mikronükleus analizi) ve apoptotik (Annexin V analizi, hücre döngü analizi ve AO/DAPI boyama) etkileri ile ROS üzerindeki terapötik etkilerinin (ROS seviyesi ve görüntülenmesi) gen (RT-PCR) ve protein (western blotting) düzeyinde araştırılması hedeflendi. Elde edilen verilerde CATPO’nun CA ve CC ile sinerjistik etki gösterdiği ancak özellikle tek başına CATPO uygulamasının fenolik bileşiklerin tek başlarına veya kombin uygulamalarına göre daha etkili olduğu gözlendi. Örneğin CATPO’nun tek başına kullanıldığı uygulamalarda apoptotik hücre sayısını arttırdığı, hücre döngüsü tutulumunun daha fazla olduğu, ROS seviyesini arttırdığı, daha çok DNA hasarına sebep olduğu, pro-apoptotik genlerden olan Bax mRNA ifade düzeyini arttırdığı ve anti-apototik Bcl-2 mRNA seviyesini azalttığı belirlendi. Diğer yandan hücre proliferasyonunu yöneten yolaklardan biri olan NFfκB yolağında görevli proteinlerden p-TAK1 protein ifadesini azalttığı, p-p65, p-JNK ve p-p38 sitoplazmik ifadelerini arttırarak NFκB transkripsiyon faktörünü baskıladığı tespit edildi. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde CATPO’nun MCF-7 meme kanseri hücrelerinde etkili bir anti-kanser ajan olabilme yeteneğine sahip olduğu önerilmektedir.